اینکوترمز از دید پرداخت — پول را کِی به تأمینکنندهٔ چینی بفرستیم؟
23 مرداد 1405
تأمینکنندهٔ چینی در پیشفاکتور نوشته FOB Ningbo. شما فقط قیمت را نگاه میکنید و تأیید میکنید. اما آن سه حرف تعیین میکند که پول را کِی باید بفرستید، اگر کانتینر در راه آسیب دید ضرر با کیست، و چه هزینههایی هنوز به قیمت اضافه میشود. بیشتر ضررهای واردکنندگان تازهکار از همینجا میآید — نه از قیمت، از شرط تحویل.
مقالات زیادی اینکوترمز را از دید حملونقل توضیح دادهاند. این یکی از دید پول نوشته شده.
اینکوترمز اصلاً چه چیزی را تعیین میکند؟
اینکوترمز مجموعهای از قواعد استاندارد اتاق بازرگانی بینالمللی است که در نسخهٔ ۲۰۲۰ شامل ۱۱ شرط میشود. هر شرط چهار چیز را مشخص میکند:
حمل با کیست
چه کسی حمل را میچیند و هزینهاش را میدهد.
ریسک کجا منتقل میشود
دقیقاً از چه نقطهای به بعد، خسارت کالا مشکل شماست.
ترخیص با کیست
گمرک مبدأ و مقصد را چه کسی انجام میدهد.
بیمه با کیست
و آیا اصلاً بیمهای در کار هست یا نه.
یازده شرط، در دو خانواده
هفت شرط برای هر نوع حملی کاربرد دارند و چهار شرط فقط برای حمل دریایی:
| خانواده | شرطها |
|---|---|
| هر نوع حمل | EXW · FCA · CPT · CIP · DAP · DPU · DDP |
| فقط دریایی | FAS · FOB · CFR · CIF |
در واردات از چین، عملاً با چهار تای اول بیشتر سروکار دارید: EXW، FOB، CIF و DDP. بقیه را وقتی لازم شد یاد بگیرید.
چهار شرط پرکاربرد، از دید پول
EXW — تحویل در کارخانه
فروشنده کالا را در انبار خودش آماده میکند. از همان لحظه، همهچیز با شماست: بارگیری، حمل داخلی، ترخیص صادراتی، کرایهٔ دریایی، بیمه، گمرک مقصد.
از دید پول: ارزانترین قیمت روی کاغذ و گرانترین در عمل. ریسک از همان انبار به شما منتقل میشود، پس پیش از پرداخت باید مطمئن شوید کالا واقعاً آماده و سالم است — یعنی بازرسی پیش از پرداخت اینجا حیاتی است. EXW برای واردکنندهٔ تازهکار انتخاب بدی است، چون ترخیص صادراتی از چین را عملاً باید یک خارجی انجام دهد که کار سادهای نیست.
FOB — تحویل روی کشتی
فروشنده کالا را تا بندر مبدأ میبرد، ترخیص صادراتی را انجام میدهد و روی کشتی بارگیری میکند. از لحظهٔ بارگیری، ریسک با شماست.
از دید پول: این متعارفترین شرط در واردات از چین است و برای واردکننده معمولاً بهترین تعادل. شما کرایهٔ دریایی را خودتان میچینید، پس هم قیمتش را میبینید و هم میتوانید مذاکره کنید. مهمترین نکته: ریسک از لحظهٔ بارگیری با شماست، پس بیمه را خودتان باید بگیرید — و بسیاری این را فراموش میکنند.
CIF — هزینه، بیمه و کرایه تا مقصد
فروشنده کرایهٔ دریایی و بیمه تا بندر مقصد را میپردازد. اما — و این مهمترین جملهٔ این مقاله است — ریسک همچنان از لحظهٔ بارگیری در بندر مبدأ به شما منتقل میشود، دقیقاً مثل FOB.
از دید پول: فروشنده کرایه را در قیمت میگذارد و معمولاً با حاشیهٔ سود. اگر حجم کارتان زیاد است، FOB و چیدن حمل توسط خودتان تقریباً همیشه ارزانتر درمیآید.
DDP — تحویل با عوارض پرداختشده
فروشنده همهچیز را انجام میدهد تا در آدرس شما تحویل دهد: حمل، بیمه، گمرک مقصد، عوارض و مالیات.
از دید پول: سادهترین برای شما و گرانترین. اما یک ریسک پنهان دارد: فروشندهٔ چینی معمولاً مقررات گمرکی کشور شما را نمیشناسد و برای پایین نگه داشتن هزینه، ممکن است از مسیرهایی استفاده کند که مسئولیتش در نهایت به شما برمیگردد. DDP فقط با تأمینکنندهای که سابقهٔ اثباتشده در بازار شما دارد منطقی است.
جدول تصمیم
| شرط | ریسک از کجا با شماست | بیمه با کیست | مناسب چه کسی |
|---|---|---|---|
| EXW | انبار فروشنده | شما | واردکنندهٔ باتجربه با نمایندهٔ محلی در چین |
| FOB | بارگیری روی کشتی | شما | بیشتر واردکنندگان — انتخاب پیشفرض |
| CIF | بارگیری روی کشتی | فروشنده، اما حداقلی | محمولههای کوچک یا اولین سفارش |
| DDP | تحویل در آدرس شما | فروشنده | کسی که تجربهٔ واردات ندارد و به تأمینکننده اعتماد کامل دارد |
حالا بخش اصلی: پول را کِی بفرستم؟
اینجا اینکوترمز و شرایط پرداخت به هم میرسند. الگوی متعارف در واردات از چین این است:
- پیشپرداخت — معمولاً ۳۰٪ پس از تأیید نمونه و امضای پیشفاکتور. تأمینکننده با این پول تولید را شروع میکند.
- بازرسی پیش از حمل پیش از پرداخت باقیمانده، یک شرکت بازرسی مستقل کالا را در کارخانه چک میکند. هزینهاش در برابر ریسک، ناچیز است.
- تسویه — ۷۰٪ باقیمانده در برابر ارائهٔ کپی بارنامه. یعنی وقتی ثابت شد کالا واقعاً بارگیری شده.
اینکوترمز چطور روی این زمانبندی اثر میگذارد؟
- با EXW: ریسک از انبار با شماست، پس بازرسی باید قبل از پرداخت نهایی و قبل از تحویل گرفتن انجام شود. اینجا بارنامهای در کار نیست که ملاک تسویه باشد — پس نمایندهٔ محلی لازم دارید.
- با FOB: بارنامه ملاک روشنی است. متعارفترین و امنترین ترکیب همین است: FOB با تسویه در برابر بارنامه.
- با CIF: همان الگوی FOB، ولی چون کرایه هم در قیمت است، مبلغ تسویه بزرگتر است و مذاکره روی درصد پیشپرداخت اهمیت بیشتری دارد.
- با DDP: میتوانید بخشی از پرداخت را به تحویل نهایی در انبار خودتان گره بزنید — بزرگترین مزیت مذاکراتی این شرط همین است. از آن استفاده کنید.
پرداخت به تأمینکنندهٔ چینی
مسیر انتخابیتان روی زمانبندی بالا اثر مستقیم دارد. سه گزینهٔ رایج:
| روش | زمان | مناسب |
|---|---|---|
| علیپی | آنی | پیشپرداختها و سفارشهای کوچک و متوسط |
| ویچتپی | آنی | پرداخت مستقیم به تأمینکنندههای کوچک |
| حواله به حساب شرکتی | ۱ تا ۳ روز کاری | تسویهٔ محمولههای بزرگ |
برای تسویهٔ نهایی که معمولاً مبلغ بزرگتری است و باید همزمان با بارنامه انجام شود، حوالهٔ بانکی به حساب شرکتی تأمینکننده مرسومتر است — هم رسید رسمی میسازد و هم سقف ندارد.
پرداخت به تأمینکنندهٔ چینی
علیپی، ویچتپی و حواله به حساب شرکتی در چین — با نرخ شفاف و رسید. برای هر مرحله از سفارشتان، مناسبترین روش را پیشنهاد میدهیم.
پنج اشتباه گران
- نوشتن شرط بدون نام محل. «FOB» بهتنهایی بیمعناست. باید بنویسید FOB Shanghai. بدون نام بندر، نقطهٔ انتقال ریسک مشخص نیست و در اختلاف، سند شما ضعیف است.
- فرض اینکه CIF یعنی بیمهٔ کامل. بیمهٔ الزامی در CIF حداقلی است.
- استفاده از FOB برای حمل هوایی یا زمینی. FOB فقط دریایی است. برای هوایی و زمینی از FCA استفاده کنید.
- پرداخت کامل پیش از بارگیری. باقیمانده را به بارنامه گره بزنید.
- مقایسهٔ قیمتها با شرطهای متفاوت. قیمت EXW یک تأمینکننده با قیمت CIF دیگری قابل مقایسه نیست. همه را به یک شرط برگردانید و بعد مقایسه کنید.